Beeldend kunstenaar Tim Hinterding vindt het een uitdaging                 

            om leerlingen kennis te laten maken met grafiek

                       Inleiding : Cultureel erfgoed

                            Nederland speelt een grote rol in een eeuwenlange traditie van druktechnieken, vanaf de Europese 
                      ontwikkeling van de boekdrukkunst door Laurens Janszoon Coster (1370 - 1440) en de Duitser 
                      Johannes Gutenberg (1400 -1468), is er gestreefd naar een goede reproductiemethode van tekst            
                      en tekening.
                      Ruim 200 jaar na de introductie van de boekdrukkunst in Nederland, ontwikkelde Hercules Seghers
                      (1598 -1638) een eigentijdse techniek, waarbij een koperplaat, voorzien van een laag bijenwas werd
                      geëtst met salpeterzuur.
                      Bij deze bewerkte koperplaat werd in de gebeten delen met inkt ingewreven en op speciaal, geprepareerd,
                      etspapier met een etspers afgedrukt.
                      Rembrandt van Rijn (1606 - 1669) zorgde voor een verdere verspreiding van deze techniek.

                      In die tijd werd de etstechniek vooral gezien als een reproductietechniek van bestaande afbeeldingen
                      die door middel van het maken van (veel) afdrukken op de etspers een breed publiek kon bereiken.
                      Democratisering van het kunstwerk. Op deze manier werd het verwerven van kunst en het zien ervan
                      voor een groot publiek mogelijk.                     
                      Tegenwoordig wordt de ets als autonoom kunstwerk beschouwd en is naast de litho, houtsnede en
                      zeefdruk, een onderdeel van grafische kunst, ofwel grafiek.                     

                        de Grafiekworkshop:

                             Tim Hinterding heeft een bijzonder lesprogramma ontwikkeld vanuit zijn jarenlange ervaring als etser, om
                      leerlingen kennis te laten maken met deze vorm van cultureel erfgoed.                          
                      Tim gebruikt kindvriendelijke materialen, waardoor deze techniek ook op een veilige manier in de klas kan 
                      worden gebruikt. En je hoeft niet te kunnen tekenen, om een ets te maken.
                      Deze bijna toverachtige techniek biedt talloze mogelijkheden en prikkelt de fantasie.

                      Techniek
                      Naast het aspect van cultureel erfgoed en creatieve expressie is er nog een kant aan deze workshop die het
                      aantrekkelijk maakt. De technische kant is zeker ook een boeiende, niet alleen wordt er met de etspers een kracht 
                      ontwikkeld van 600 tot 700 kilo, ook het 'zachtere' werken met de metalen etspen in de bijenwas is een
                      speciale belevenis. Juist voor leerlingen die de technische kant en het fysieke aspect boeiend en aantrekkelijk vinden.
                      Het effect van de uitgebeten lijn in de etsplaat, die, opgevuld met de oliehoudende inkt en onder zware druk van
                      etspers met het vochtige etspapier een synthese aangaat is bijzonder.   

                          
                            Lesopbouw                 
                      Na een inleiding over grafiek, waarbij allerlei etsmateriaal wordt getoond en doorgegeven
                      in de klas, volgt een demonstratie van het drukken vaneen ets:
                     


                                                                             



                      Zelf aan de slag

                      Hierna gaan de leerlingen zelf aan de slag. Er wordt getekend met een speciale pen in de bijenwas.
                      Er kan worden gewerkt aan de hand van een (van te voren vastgesteld) thema, maar vrij werken is ook heel goed mogelijk.

                             

                      Nadat alle etsplaatjes ingetekend zijn, gaan ze in een bak met kopersulphaat, een veilig alternatief voor
                      salpeterzuur. Hier worden ze in 30 minuten geëtst.

                                 

                   Terwijl de leerlingen wachten, wordt een video vertoond, over het drukken van een kleurets. Er is ruimte
                     om vragen te stellen. Wanneer de plaatjes na een half uur geëtst zijn, worden ze schoongemaakt.              

               Afdrukken van een ets     
                     Nu kunnen ze worden afgedrukt:  leerlingen komen in kleine groepjes bij de kunstenaar die de plaatjes ininkt 
                     met etsinkt en drukklaar  maakt...leerlingen drukken zelf hun eigen etsplaatje af op de etspers.  

                Nadat alle prenten gedrukt zijn, volgt een nabespreking en afsluiting.

                      Voor wie:
                      Alle leerlingen van basisschool, Voortgezet onderwijs en Speciaal onderwijs.
                      gemiddelde groepsgrootte is ongeveer 25 leerlingen, met een uitloop tot 33.
               
                      Doelstelling:
                      Leerlingen kennis laten maken met dit aspect van het cultureel erfgoed.
                      Met hedendaagse mogelijkheden zelf een ets maken en afdrukken.
                      Na een workshop van ongeveer 2 ½  uur gaan de kinderen naar huis met een zelfgemaakte ets,
                      en een heel bijzondere ervaring. 

                      Extra mogelijkheden:

                      De workshop 'Leerlingen kijken naar hun omgeving' is een uitstekende voorbereiding op de grafiekworkshop,
                      kijk voor uitgebreide info hier.

                      De grafiekworkshop kan ook worden voorbereid door de workshops 'Kunst in Vogelvlucht' en
                      'Kunstwerk op bezoek',  deze workshops duren elk 1 uur. 

                      download hier PDF met het programma 

                      bekijk hier een PPTpresentatie van deze workshop

                    terug